Yok Yılında Güçlü Rekolte 2026

Zeytinde yok yılı olarak bilinen düşük verimli sezona rağmen Türkiye, 2025/26 döneminde güçlü bir rekolteyle dikkat çekiyor.

2025/26 Sezonunda Türkiye Zeytin Rekoltesi

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) ile Tarım ve Orman Bakanlığı Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü koordinasyonunda, 41 ilde oluşturulan rekolte tespit komisyonlarının Eylül-Ekim 2025 saha çalışmaları tamamlandı. Rapora göre 2025/2026 sezonunda Türkiye genelinde 176,6 milyon zeytin ağacından 2 milyon 450 bin ton zeytin elde edilmesi bekleniyor. Bu rakamın 740 bin tonu sofralığa, 1 milyon 710 bin tonu yağlığa ayrılacak; ortalama 1/5,5 randımanla 310 bin ton zeytinyağı üretilecek.

Bu üretim, rekor seviyedeki 2024/2025 sezonuna (3 milyon 600 bin ton) göre yaklaşık yüzde 35 gerileme anlamına geliyor ve sektörde “yok yılı” olarak nitelendiriliyor. Ancak UZZK yetkilileri, bu rakamın geçmiş yok yıllarına kıyasla oldukça yüksek olduğunu ve yeni dikim alanlarındaki artışın rekolteyi olumlu etkilediğini vurguluyor. Düşüşün temel nedeni, zeytinde doğal olarak görülen periyodisite (var-yok yılı) döngüsü; buna ek olarak sonbahar 2024’ten itibaren süren şiddetli kuraklık ve yaz aylarındaki aşırı sıcaklıklar, özellikle sulanmayan bahçelerde tanelerde küçülme ve buruşmaya yol açtı.

Bölgesel Dağılım

Bölgesel dağılımda Manisa (320 bin ton), Aydın (439 bin ton) ve İzmir (376 bin ton) en yüksek üretim beklenen iller olarak öne çıkıyor. Ege bölgesinde periyodisite etkisi belirgin şekilde hissedilirken, Hatay’da zeytin üretiminin geçen sezona göre yüzde 18 azalacağı öngörülüyor. Buna karşılık halkalı leke hastalığı genel olarak önceki yıllara oranla daha az görüldü; zeytin sineği baskısı ise bölgeden bölgeye değişkenlik gösterdi – Bursa ve Çanakkale’de yüksek, Balıkesir’de düşük seviyede seyretti.

Rapor, modern sulama sistemlerinin yaygınlaşmasının, erken uyarı sistemlerinin ve makineli hasadın periyodisite etkisini hafifletmede önemli rol oynadığına dikkat çekiyor. Sulama imkânı olan bahçelerde meyve iriliği ve kalitenin, kuru tarım yapılan alanlara göre belirgin şekilde daha yüksek olduğu gözlemlendi. Bu durum, sektörün orta-uzun vadede sulama altyapısına yapacağı yatırımların rekolte istikrarı açısından kritik olduğunu gösteriyor.

Yok Yılı Nedir, Neden Olur?

Zeytinde yok yılı, ağacın bir yıl bol ürün verip ertesi yıl belirgin şekilde az ürün vermesiyle ortaya çıkan periyodisitenin (var-yok yılı döngüsünün) adıdır. Bol ürünlü bir sezonda ağaç, depoladığı besin rezervlerinin büyük bölümünü meyvelere harcar; gelişen meyvelerdeki hormonlar da bir sonraki yılın çiçek tomurcuklarının oluşumunu baskılar. Sonuçta var yılını, çiçeklenmenin ve meyve tutumunun zayıf olduğu bir yok yılı izler.

Kuraklık, aşırı sıcaklar ve geç hasat gibi etkenler bu döngüyü daha da belirgin hâle getirir. Bu nedenle yok yılı rekoltesi her bölgede aynı oranda düşmez; sulanan ve düzenli bakım gören bahçelerde kayıp çok daha sınırlı kalır.

Yok Yılının Etkilerini Azaltmak İçin Ne Yapılabilir?

Düzenli ve dengeli budama, toprak analizine dayalı gübreleme, kritik dönemlerde sulama ve hasadın geciktirilmemesi, periyodisitenin şiddetini azaltan başlıca uygulamalardır. Ay ay yapılması gereken işler için Zeytin Bakım Takvimi yazımıza, su yönetimi için ise Zeytinde Damla Sulama rehberimize göz atabilirsiniz.

UZZK raporu, sektörün daha sağlıklı veri altyapısına kavuşması için Türkiye’deki zeytin ağacı varlığının net bir envanterinin çıkarılmasını ve yaklaşık 2.650 yağhanede üretim hatlarına zeytinyağı çıkış sayaçları entegre edilmesini öneriyor. Bu adımların, gelecek sezonlarda arz-talep dengesinin daha isabetli öngörülmesine ve fiyat istikrarına katkı sağlaması bekleniyor.

Kaynak: UZZK / Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü, “2025-2026 Üretim Sezonu Sofralık Zeytin ve Zeytinyağı Rekoltesi Ulusal Resmi Tahmin Heyeti Raporu”, Ekim 2025.