Zeytinyağında Denetim

Zeytinyağında denetim, tüketicinin şişede gerçekten ne olduğunu bilmesini sağlayan en önemli güvencedir. Bu yazıda, ABD’de yapılan bağımsız bir analizin sonuçlarını ve zeytinyağı kalitesinin hangi yöntemlerle kontrol edildiğini ele alıyoruz.

New York Times’ın Gündeme Getirdiği Analiz

New York Times dergisinin yayınladığı haber ile Zeytin Yağı kalitesindeki sahtekarlığa dikkat çekildi. Piyasada “Extra Virgin” olarak satılmakta olan 11 ayrı marka zeytinyağı, marketlerden satın alınarak, “National Consumers League” laboratuarlarında analizleri yapıldı. Ürünlerin “Made in Italy” etiketi ile yer aldığı ancak başka ülkelerden gelen yağ veya zeytinlerin işlenmesi ile şişelenmiş ve içerisinde soya yağı benzeri diğer yağlara rastlanmıştır.

Lax Standardlarına uygun olmayan ürünler, ürünlerinin sağlıksız ortamda bekletilmiş olabileceğini belirterek itiraz etmiş olduklarından analizden sonra sağlıklı oldukları belirlenen 5 marka açıklanmıştır. Standardı karşılamayan firmaların bir sonraki dönemde tekrar analizleri yapılacaktır. İtalya’da üretilmiş olarak etiketlenen piyasadaki karışımlı ve gerçek “Virgin” olmayan yağlar ile ilgili olarak New York Times okuyucularına yönelik bilgilendirme içerik sayfasını, linkimize yapacağınız ziyaret ile izleyebilirsiniz. 2011 Yılında California Üniversitesinde yapılan çalışmada Amerika Birleşik Devletlerinde satılan zeytinyağlarının %69’unun karışım olduğu raporlanmıştır. Bu raporun çevirisini önümüzdeki günlerde yayınlayacağız.

Standardı Karşılayan Markalar

Lax standardını karşılayan firmalar aşağıda listelenmiştir.

1. California Olive Ranch / Zeytinyağı üreticisi
2. Colavita / Zeytinyağı üreticisi
3. Trader Joe’s / Organik Gıda Ürünleri Mağaza Zinciri
4. Trader Joe’s / Organik Gıda Ürünleri Mağaza Zinciri
5. Lucini / İtalyan Menşeili zeytinyağı üreticisi

Zeytinyağında Denetim Nasıl Yapılır?

Zeytinyağında denetim, etiketteki kalite sınıfının gerçekten şişedeki ürüne karşılık gelip gelmediğinin bağımsız laboratuvarlarda test edilmesidir. Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC) ve Avrupa Birliği mevzuatı, bu kontroller için ortak analiz yöntemleri tanımlar. Temel kimyasal analizler arasında serbest yağ asitliği, peroksit değeri ve UV absorbans (K232, K270) ölçümleri yer alır; bu değerler yağın tazeliği ve oksidasyon düzeyi hakkında bilgi verir.

Başka bitkisel yağlarla karıştırma şüphesi olduğunda ise yağ asidi kompozisyonu, sterol ve mum içerikleri gibi daha ayrıntılı analizlere başvurulur. Natürel sızma sınıfının son ve belirleyici adımı ise eğitimli tadımcılardan oluşan duyusal paneldir: panel, yağda meyvemsilik bulunup bulunmadığını ve küf, ekşime, ransidite gibi kusurlar olup olmadığını değerlendirir. Kimyasal olarak sınırlar içinde kalan bir yağ, tadım panelinde kusur tespit edilirse natürel sızma olarak satılamaz.

Türkiye’de Zeytinyağında Denetim

Türkiye’de zeytinyağının piyasa denetimi Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Prina Yağı Tebliği’nde belirlenen kriterlere göre yapılır. Denetimlerde taklit veya tağşiş tespit edilen ürünler, firma ve marka adıyla Güvenilir Gıda portalında kamuoyuyla paylaşılır. Tüketicilerin satın alma öncesinde bu listeyi kontrol etmesi, sahte ürünlerden korunmanın en kolay yollarından biridir.

Zeytinyağında en sık karşılaşılan hile yöntemlerini Tağşiş Hilesinin Perde Arkası, denetimdeki boşlukların sektöre maliyetini ise Gevşek Standartların Gizli Bedeli yazılarımızda ele aldık. Etkili zeytinyağında denetim sistemi, yalnızca tüketiciyi değil, kurallara uyan dürüst üreticiyi de koruyarak sektörün uluslararası itibarını güçlendirir.